TURIZMI SHQIPTAR

Turizmi shqiptar, nga numri te vlera Numri në rritje i turistëve që zgjedhin Shqipërinë është një nga treguesit më të dukshëm të transformimit që po përjeton vendi. Por një statistikë turistike nuk duhet parë vetëm si një shifër që krahasohet me vitin e kaluar. Pas saj qëndron një ekonomi e tërë në lëvizje: hotele që investojnë, restorante që punësojnë, kompani transporti që rritin aktivitetin, agjenci udhëtimi që krijojnë produkte të reja dhe qytete e zona të tëra që fitojnë një mundësi të re zhvillimi. Rritja e turistëve sjell para në ekonomi, por efekti i saj është shumë më i gjerë se shpenzimi për një hotel apo një vakt. Turisti përdor transportin, viziton muzeume dhe qendra historike, blen produkte vendase, kërkon guida, shërbime, argëtim dhe përvoja. Në këtë mënyrë, turizmi krijon një zinxhir ekonomik që prek shumë sektorë dhe, nëse menaxhohet mirë, shpërndan të ardhura përtej destinacioneve kryesore. Ky është një nga zhvillimet më pozitive për Shqipërinë. Turizmi po krijon mundësi që ekonomia lokale të mos varet vetëm nga aktivitetet tradicionale. Një bujtinë në një zonë rurale, një punishte artizanale, një prodhues vere, një fermer, një restorant familjar apo një guidë lokale mund të bëhen pjesë e një ekonomie turistike që më parë nuk ekzistonte në të njëjtën masë. Megjithatë, Shqipëria po hyn në një fazë ku nuk mjafton më të flasim vetëm për numrin e vizitorëve. Pyetja më e rëndësishme është çfarë vlere krijon turizmi. Sa gjatë qëndron një vizitor? Sa shpenzon? Çfarë përvoje merr? A rikthehet? A e rekomandon vendin? Këta janë treguesit që në të ardhmen do të përcaktojnë nëse rritja e turizmit shqiptar është thjesht sasiore apo po kthehet në një model të qëndrueshëm ekonomik.

Shqipëria ka një avantazh të madh: ende perceptohet si një destinacion me zbulime të reja. Bregdeti, malet, qytetet historike, gastronomia, trashëgimia kulturore dhe mënyra shqiptare e mikpritjes krijojnë një kombinim që e dallon vendin në Mesdhe. Por pikërisht sepse Shqipëria po bëhet më e njohur, standardi që kërkohet prej saj do të rritet. Turisti i sotëm nuk kërkon vetëm një çmim të mirë. Kërkon cilësi, siguri, pastërti, shërbim profesional, infrastrukturë, informacion dhe një përvojë që të ketë identitet. Prandaj rritja e numrit të turistëve duhet të shoqërohet me një rritje të standardit të destinacionit. Në të kundërt, suksesi i sotëm mund të kthehet në kufizimin e së nesërmes. Një tjetër mundësi e madhe është zgjatja e sezonit. Shqipëria nuk duhet ta ndërtojë të ardhmen turistike vetëm mbi korrikun dhe gushtin. Turizmi kulturor, gastronomik, i natyrës, sportiv, i mirëqenies, i biznesit dhe ai luksoz mund të krijojnë arsye për të udhëtuar në Shqipëri gjatë gjithë vitit. Kjo do të sillte më shumë stabilitet për bizneset, më shumë punësim të qëndrueshëm dhe një përdorim më të mirë të kapaciteteve turistike. Në këtë pikë, turizmi bëhet edhe një instrument zhvillimi territorial. Nëse vizitori nuk qëndron vetëm në vijën bregdetare, por lëviz drejt qyteteve, fshatrave, zonave malore dhe qendrave historike, atëherë përfitimi ekonomik shpërndahet më gjerë. Dhe kur turizmi krijon të ardhura në territor, krijohen edhe më shumë arsye për të ruajtur atë që e bën territorin të veçantë: arkitekturën, peizazhin, kuzhinën, traditat dhe historinë. Prandaj sfida e Shqipërisë nuk është më thjesht të bindë botën të vijë. Këtë po e arrin gjithnjë e më shumë. Sfida e re është ta bëjë vizitën një përvojë me vlerë, ta kthejë përvojën në rikthim dhe rikthimin në reputacion ndërkombëtar. Nëse kjo rritje shoqërohet me planifikim, investime të zgjuara, profesionalizëm dhe mbrojtje të identitetit të destinacioneve, atëherë numri i turistëve mund të bëhet një nga motorët më të rëndësishëm të ekonomisë shqiptare. Jo sepse Shqipëria do të ketë thjesht më shumë njerëz që e vizitojnë, por sepse do të ketë më shumë njerëz që do të krijojnë vlerë në të.

Në fund, suksesi i turizmit nuk matet vetëm me sa turistë hyjnë në Shqipëri. Matet me sa ekonomi, sa vende pune, sa investime dhe sa vlerë të qëndrueshme krijon çdo turist që zgjedh ta vizitojë.